Cyberbezpieczeństwo
Obowiązuje stopień alarmowy BRAVO-CRP. W urzędzie trwa całodobowy dyżur.
Na terenie całego kraju obowiązuje drugi z czterech stopni alarmowych dotyczących zagrożeń w cyberprzestrzeni. Informacje i alerty o zagrożeniach możesz zgłaszać całą dobę pod numerem +48 726 771 202. W godzinach nocnych, od 22:00 do 7:00, prosimy wyłącznie o wiadomość SMS.
Czym są stopnie alarmowe (Rządowe Centrum Bezpieczeństwa) (otwiera się w nowej karcie)
Dlaczego publikujemy te informacje
Urząd Miejski w Starym Sączu realizuje zadania publiczne z wykorzystaniem systemów informatycznych i podlega przepisom ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Zgodnie z nimi zapewniamy mieszkańcom dostęp do wiedzy, która pozwala zrozumieć zagrożenia w sieci i skutecznie się przed nimi chronić, oraz możliwość zgłoszenia zagrożenia, incydentu lub podatności związanych z naszymi usługami.
Podstawa prawna: art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252 (otwiera się w nowej karcie)).
Najczęstsze zagrożenia
-
Phishing, czyli fałszywe wiadomości
E-mail, SMS lub wiadomość w komunikatorze podszywa się pod bank, kuriera, urząd albo znajomego. Link prowadzi do fałszywej strony, która wyłudza login, hasło lub dane karty.
-
Fałszywe telefony
Oszust dzwoni jako pracownik banku, policjant lub konsultant i namawia do przelewu, podania kodu BLIK albo zainstalowania aplikacji do „zdalnej pomocy”. Numer na ekranie może być podrobiony.
-
Oszustwa przy zakupach i ogłoszeniach
Fałszywe sklepy z okazyjnymi cenami oraz „kupujący” z portali ogłoszeniowych, którzy przysyłają link do rzekomego odbioru pieniędzy lub opłacenia kuriera.
-
Fałszywe inwestycje
Reklamy z wizerunkiem znanych osób obiecują szybki zysk na kryptowalutach lub akcjach. Po pierwszej wpłacie oszuści naciskają na kolejne.
-
Przejęcie konta
Słabe lub powtarzane hasło pozwala przejąć pocztę albo konto w mediach społecznościowych. Przestępca wykorzystuje je do oszukiwania Twoich znajomych.
-
Złośliwe oprogramowanie
Załącznik lub aplikacja spoza oficjalnego sklepu instaluje program, który kradnie dane albo szyfruje pliki i żąda okupu (ransomware).
Jak się chronić
Poniższe wskazówki opierają się na poradnikach zespołu CERT Polska, działającego w NASK. Szczegółowe instrukcje znajdziesz pod linkami.
Hasła i logowanie
- Używaj długich haseł, innych dla każdego serwisu. Pomoże w tym menedżer haseł.
- Włącz weryfikację dwuetapową (2FA) w poczcie, banku i mediach społecznościowych.
- Zmień domyślne hasła w routerze, kamerach i innych urządzeniach domowych.
Wiadomości i linki
- Nie klikaj w linki z nieoczekiwanych SMS-ów i e-maili. Wejdź na stronę samodzielnie, wpisując adres.
- Sprawdzaj adres strony przed podaniem danych. Dopłata „kilku złotych” do paczki to typowy podstęp.
- Podejrzany SMS przekaż bezpłatnie na numer 8080 (CERT Polska).
Telefon i komputer
- Instaluj aktualizacje systemu i aplikacji, gdy tylko się pojawią.
- Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów i nie instaluj programów do zdalnego dostępu na prośbę nieznajomych.
- Rób regularnie kopie zapasowe zdjęć i dokumentów, najlepiej na nośniku przechowywanym osobno.
Konta i dane osobowe
- Zabezpiecz konta w mediach społecznościowych i ogranicz publicznie widoczne informacje o sobie.
- Zastrzeż swój numer PESEL. To bezpłatne i chroni przed wzięciem kredytu na Twoje dane. Zrobisz to w aplikacji mObywatel, na gov.pl lub w urzędzie gminy, także w naszym urzędzie.
Czego urząd nigdy od Ciebie nie zażąda
Pracownicy Urzędu Miejskiego w Starym Sączu nigdy nie poproszą Cię telefonicznie, SMS-em ani e-mailem o:
- hasło do konta, bankowości lub profilu zaufanego,
- kod BLIK, numer karty lub kod z SMS-a autoryzacyjnego,
- zainstalowanie aplikacji do zdalnego dostępu,
- opłatę przez link przesłany w wiadomości SMS.
Masz wątpliwości, czy wiadomość pochodzi z urzędu? Zadzwoń do nas pod numer +48 18 449 77 00 i zapytaj, zanim cokolwiek klikniesz lub zapłacisz.
Co zrobić, gdy coś się stało
-
Podałeś dane karty lub logowania do banku
Natychmiast zadzwoń do swojego banku i zablokuj kartę lub dostęp. Kartę zastrzeżesz też całodobowo pod numerem 828 828 828 (System Zastrzegania Kart).
-
Straciłeś pieniądze lub padłeś ofiarą oszustwa
Zgłoś przestępstwo na policji, osobiście w najbliższej jednostce lub pod numerem alarmowym 112. Zachowaj wiadomości, numery telefonów i potwierdzenia przelewów.
-
Zgłoś incydent do CERT Polska
Oszustwa i ataki w sieci zgłoś przez formularz incydent.cert.pl (otwiera się w nowej karcie), a podejrzane SMS-y przekaż bezpłatnie na numer 8080.
-
Twój dowód osobisty lub dane wyciekły
Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel, na gov.pl lub w urzędzie. Zgubiony lub skradziony dowód osobisty zgłoś w dowolnym urzędzie gminy albo przez gov.pl.
Ścieżki postępowania CERT Polska
Instrukcje krok po kroku, gdy:
Zgłoś zagrożenie, incydent lub podatność
Zauważyłeś coś niepokojącego w usługach urzędu? Na przykład fałszywą wiadomość wysłaną w imieniu urzędu, podrobioną stronę gminy, nieprawidłowe działanie naszych systemów albo lukę bezpieczeństwa na tej stronie. Napisz do nas. Opisz, co się stało, kiedy i gdzie, i jeśli możesz, dołącz zrzut ekranu lub treść wiadomości.
Pilne informacje i alerty, także poza godzinami pracy urzędu: całodobowy dyżur +48 726 771 202 (od 22:00 do 7:00 wyłącznie SMS).
Incydenty dotyczące urzędu analizujemy i w razie potrzeby zgłaszamy do zespołu CSIRT NASK. Nie testuj podatności w sposób, który mógłby zakłócić działanie usług lub naruszyć cudze dane.
Źródło porad: CERT Polska, wiedza.cert.pl (otwiera się w nowej karcie), treści udostępnione na licencji CC BY-SA 4.0.