140. rocznica urodzin Ady Sari. Stary Sącz pamięta o swojej wielkiej artystce!

29 czerwca 2026 roku przypada 140. rocznica urodzin Ady Sari – jednej z najwybitniejszych polskich śpiewaczek operowych, artystki o światowej sławie, której niezwykły talent i kunszt wokalny przyniosły uznanie na największych scenach Europy i obu Ameryk. Choć urodziła się w Wadowicach, to właśnie Stary Sącz stał się jej rodzinnym miastem i miejscem, z którym przez całe życie pozostawała silnie związana.

Z okazji tego wyjątkowego jubileuszu zapraszamy mieszkańców oraz miłośników historii i kultury do udziału w wystawie poświęconej artystce pod tytułem „Największa sensacja sezonu” – Ada Sari na polskich scenach operowych, którą zaplanowano w starosądeckiej Bibliotece.

Od Starego Sącza do światowych scen operowych

Ada Sari, a właściwie Jadwiga Szayer, przyszła na świat 29 czerwca 1886 roku w Wadowicach. Gdy miała zaledwie trzy lata, jej rodzina osiedliła się na stałe w Starym Sączu, przy ulicy Sobieskiego 16. To właśnie tutaj spędziła dzieciństwo i młodość, uczęszczając do szkoły powszechnej prowadzonej przez siostry Klaryski.

Pierwszą nauczycielką śpiewu była jej matka Franciszka z Chybińskich, która dostrzegła muzyczny talent córki i wspierała jego rozwój. Rodzina stworzyła młodej Jadwidze warunki do zdobywania wykształcenia muzycznego, a jej ojciec Edward Szayer, doktor praw, należał do grona cenionych mieszkańców miasta.

Gdy przyszła śpiewaczka studiowała za granicą, ojciec wybudował obok rodzinnego domu reprezentacyjną piętrową kamienicę. Po latach Ada Sari wielokrotnie wracała do Starego Sącza, zatrzymując się właśnie w rodzinnym domu. Dziś o tych związkach przypominają pamiątkowe tablice umieszczone na budynkach przy ulicy Sobieskiego, ufundowane przez Towarzystwo Miłośników Starego Sącza w 1969 roku oraz przez Burmistrza Starego Sącza w 2011 roku.

Najtrudniejszy głos operowy

Ada Sari była sopranem koloraturowym – rodzajem głosu uznawanym za najbardziej wymagający wśród kobiecych głosów operowych. Wymaga on nie tylko wyjątkowej skali i techniki, ale także niezwykłej muzykalności, precyzji oraz artystycznej wrażliwości.

Edukację muzyczną rozpoczęła w Krakowie, a następnie kontynuowała ją w Wiedniu w renomowanej szkole hrabiny Pizzamano. W latach 1907–1909 doskonaliła swój warsztat wokalny w Mediolanie pod kierunkiem profesora Antonio Rupnickiego. To właśnie włoska szkoła śpiewu ukształtowała jej późniejszy styl, który zachwycał publiczność i krytyków na całym świecie.

Triumfy na największych scenach świata

Kariera Ady Sari rozwijała się niezwykle dynamicznie. Już od pierwszych występów zwracano uwagę na jej imponującą technikę wokalną, niezwykłą lekkość głosu i wyjątkową kulturę muzyczną.

Występowała na najważniejszych scenach operowych Europy oraz obu Ameryk. Publiczność oklaskiwała ją między innymi we Włoszech, Francji, Austrii, Hiszpanii, Czechach, Niemczech, a także w Stanach Zjednoczonych i krajach Ameryki Południowej. Jej interpretacje partii operowych uznawano za wzorcowe, a kolejne występy stawały się wydarzeniami artystycznymi najwyższej rangi.

Szczególne uznanie zdobyła w rolach koloraturowych, wymagających od śpiewaczki mistrzowskiego opanowania głosu. Współpracowała z najwybitniejszymi dyrygentami i artystami swoich czasów, a jej nazwisko było znane i cenione w najważniejszych ośrodkach muzycznych świata.

Wybitna pedagog i mistrzyni wielu pokoleń śpiewaków

Po zakończeniu kariery scenicznej Ada Sari poświęciła się działalności pedagogicznej. Przez wiele lat kształciła młodych śpiewaków, przekazując im wiedzę, doświadczenie i najwyższe standardy sztuki wokalnej.

Jej uczniowie odnosili sukcesy na krajowych i międzynarodowych scenach operowych. Do dziś uznawana jest za jedną z najwybitniejszych pedagogów wokalnych w historii polskiej muzyki.

Znawca muzyki i krytyk Bogusław Kaczyński wspominał ją jako osobę całkowicie oddaną pracy z młodymi artystami. Podkreślał, że nawet w ostatnich latach życia nie przestawała nauczać, przygotowując swoich uczniów do najważniejszych konkursów i występów.

Ostatnie lata życia

W lipcu 1968 roku Ada Sari przebywała w sanatorium w Ciechocinku. Mimo wieku nadal aktywnie pracowała ze swoimi uczniami i planowała kolejne zajęcia. 12 lipca doznała zawału serca. Zmarła w szpitalu w Aleksandrowie Kujawskim, pozostawiając po sobie ogromny dorobek artystyczny i pedagogiczny.

Stary Sącz pielęgnuje pamięć o swojej gwieździe

Ada Sari pozostaje jedną z najważniejszych postaci związanych ze Starym Sączem. Miasto i gmina od lat pielęgnują pamięć o artystce, przypominając kolejnym pokoleniom mieszkańców o jej wyjątkowych osiągnięciach.

Szczególnym powodem do dumy jest fakt, że w Muzeum Regionalnym w Starym Sączu znajduje się największa na świecie kolekcja pamiątek po słynnej śpiewaczce. Dokumenty, fotografie, stroje, programy koncertowe i liczne pamiątki pozwalają poznać historię kobiety, która z małego galicyjskiego miasteczka trafiła na największe sceny operowe świata.

Zaproszenie

W 140. rocznicę urodzin Ady Sari serdecznie zapraszamy do starosądeckiej Biblioteki na wystawę zatytułowaną „Największa sensacja sezonu” – Ada Sari na polskich scenach operowych.

Będzie to okazja do poznania niezwykłej biografii artystki, przypomnienia jej związków ze Starym Sączem oraz wspólnego uczczenia pamięci kobiety, która swoim talentem rozsławiła Polskę i rodzinne miasto na całym świecie.

Serdecznie zapraszamy.