Dni Księdza Tischnera w Starym Sączu!

Rok 2026 przynosi wyjątkową rocznicę – 12 marca przypada 95. rocznica urodzin księdza profesora Józefa Tischnera, jednego z najwybitniejszych polskich filozofów, kapłana i myśliciela, którego refleksja o wolności, dialogu i odpowiedzialności pozostaje aktualna do dziś.

Józef Tischner urodził się w 1931 roku w Starym Sączu, a wychował w pobliskiej Łopusznej. Był kapłanem archidiecezji krakowskiej, profesorem filozofii, wykładowcą Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie oraz autorem wielu książek i esejów, które na trwałe wpisały się w polską kulturę intelektualną. W swojej twórczości łączył filozofię dialogu, doświadczenie wiary oraz wrażliwość na problemy współczesnego człowieka.

Choć jego działalność naukowa i duszpasterska obejmowała całą Polskę, zawsze podkreślał swoje związki z Sądecczyzną i Podhalem. Do rodzinnego regionu często wracał – zarówno fizycznie, jak i w swoich tekstach, w których wielokrotnie odwoływał się do góralskiej tradycji, języka i mądrości życia.

Tischner pozostawił po sobie nie tylko książki i wykłady, ale przede wszystkim sposób patrzenia na człowieka i świat. Był kapłanem, który uczył, że wiara bez myślenia staje się pustym zwyczajem. Był filozofem, który przypominał, że najważniejsze pytania rodzą się w spotkaniu z drugim człowiekiem. Był też człowiekiem gór, przekonanym, że wolność zaczyna się w ludzkim sumieniu.

Pamięć o nim jest wciąż żywa w Starym Sączu, gdzie w Muzeum Regionalnym znajduje się Izba Pamięci poświęcona jego osobie. To właśnie tu co roku powracamy do jego myśli, słów i świadectwa życia, organizując Dni Księdza Tischnera – czas refleksji, spotkań i wspólnoty.

---

Program tegorocznych Dni Księdza Tischnera:

13 marca 2026 r. (piątek), godz. 17.00

PiM-G Biblioteka Publiczna w Starym Sączu
– „Tischner na wesoło” – występ Teatrzyku Integracyjnego Stowarzyszenia Gniazdo
– Spotkania filmowe z ks. prof. Józefem Tischnerem – prezentacja programów telewizyjnych z udziałem księdza Profesora

15 marca 2026 r. (niedziela)

godz. 9.00 – kościół Sióstr Klarysek
Msza święta w intencji ks. Józefa Tischnera i Jego Rodziców, celebrowana przez biskupa Artura Ważnego, ordynariusza diecezji sosnowieckiej

godz. 10.30 – Galeria IMO
Uroczyste otwarcie wystawy „Tischner – doświadczenie 2025” oraz zwiedzanie z oprowadzeniem kuratorskim.

Tischner – doświadczenie 2025

Rok 2025 został ustanowiony przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem ks. prof. Józefa Tischnera – wybitnego filozofa, księdza i nauczyciela, którego myśl o dialogu, wolności i solidarności wciąż inspiruje kolejne pokolenia. Z tej okazji powstała wystawa „Tischner – doświadczenie 2025”, organizowana przez Stowarzyszenie Drogami Tischnera z inicjatywy Senatu RP oraz przy wsparciu finansowym Centrum Myśli Jana Pawła II i Uniwersytetu SWPS. Wystawa „Tischner – doświadczenie 2025” rozpoczęła swoją ogólnopolską wędrówkę w gmachu Senat Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. Następnie była prezentowana w Pałac Kultury i Nauki, gdzie udostępniono ją szerokiej publiczności. Kolejnym ważnym punktem na mapie ekspozycji była Filharmonia Łódzka. Wystawa zawitała także do Krakowa — była prezentowana w Biblioteka Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, gdzie spotkała się z żywym zainteresowaniem środowiska akademickiego i mieszkańców miasta.

Ekspozycja została pomyślana jako przestrzeń spotkania z ks. prof. Józefem Tischnerem i jego myślą. Jej celem jest nie tylko przedstawienie faktów z życia bohatera, ale przede wszystkim stworzenie miejsca, w którym można się zatrzymać, poczytać jego książki, zobaczyć osobiste pamiątki i doświadczyć filozofii w wymiarze codzienności i refleksji.

Wśród eksponatów znalazły się przedmioty należące do ks. Tischnera – między innymi aparat fotograficzny, którym uwieczniał chwile spędzone z bliskimi, oraz laptop, na którym pisał swoje teksty. Obok nich zaprezentowano wiele innych, nieoczywistych pamiątek, które pozwalają spojrzeć na filozofa nie tylko jako na myśliciela, ale również na człowieka bliskiego ludziom i światu.

Wystawa utrzymana jest w minimalistycznej formie, w której dominują naturalne materiały – drewno, światło i proste struktury. Ta estetyka odzwierciedla skromność, otwartość i ciepło, które charakteryzowały ks. Tischnera.

Ekspozycję wzbogacają elementy multimedialne i interaktywne instalacje, pozwalające wejść w kluczowe idee jego filozofii, zawarte m.in. w Etyce solidarności, Filozofii dramatu czy Myśleniu według wartości. Ciekawym dopełnieniem całości jest mural, na którym twarz Tischnera staje się widoczna po nakierowaniu na nią smartfona – symbolicznie oddając jego przekonanie, że na świat i drugiego człowieka warto patrzeć z wielu perspektyw.

Szczególnym miejscem ekspozycji jest „Okno” – zbiorowy portret Tischnera zbudowany ze wspomnień jego bliskich, uczniów i czytelników. To symboliczna przestrzeń spotkania i pamięci, w której doświadczenie filozofa staje się wspólnym przeżyciem.

Autorką koncepcji wystawy, odpowiedzialną za stronę wizualną, przestrzenną i merytoryczną, jest dr Bernadeta Cich, która przygotowała również materiały audiowizualne. Teksty filozoficzne ks. prof. Józefa Tischnera opracował dr Przemysław Bukowski z dr Bernadetą Cich, a pozostałe teksty przygotowali wspólnie: dr Bernadeta Cich, dr hab. Łukasz Tischner, prof. UJ oraz dr Przemysław Bukowski. Konsultacje merytoryczne prowadzili: Kazimierz Tischner, prof. dr hab. Marian Tischner, dr hab. Łukasz Tischner, prof. UJ, dr Marek Tischner i dr Przemysław Bukowski.

Tłumaczenia przygotowała Ania Morrison, logotyp Roku Tischnerowskiego zaprojektował dr Seweryn Puchała, a opracowanie graficzne i produkcję  zrealizował zespół Grupy Autograf w składzie: Filip Gawłowski, Joanna Niedbałowska-Hynek, Klaudia Partyńska, Tomasz Hycnar, Ksenia Świątek, Maciej Grzyb i Michał Kobiński.

„Tischner – doświadczenie 2025” to wystawa, która łączy nowoczesną formę z prostotą i duchową głębią. Pozwala spojrzeć na ks. prof. Józefa Tischnera nie tylko jako na autora ważnych tekstów filozoficznych, ale także jako na człowieka, którego obecność, sposób myślenia i wrażliwość pozostają aktualne. To przestrzeń, w której można spędzić czas, zatrzymać się na chwilę, odpocząć.

Po otwarciu wystawy odbędzie się „Biesiada Tischnerowska” z udziałem rodziny i przyjaciół ks. Tischnera, władz miasta, gości oraz zespołu Trebunie-Tutki i Starosądeckiego Koła Gospodyń Miejskich, które przygotuje regionalne poczęstunki.

Serdecznie zapraszamy mieszkańców i gości do udziału w Dniach Księdza Tischnera. Niech będą one okazją do spotkania, rozmowy i wspólnego powrotu do myśli, które wciąż pomagają nam lepiej rozumieć człowieka i świat.

Organizatorami są: Gmina Stary Sącz, Towarzystwo Miłośników Starego Sącza, Powiatowa i Miejska Gminna Biblioteka Publiczna w Starym Sączu, Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu, Stowarzyszenie ” Drogami Tischnera”.

FOTO: Monika Chrobak UM Stary Sącz